Trong những
năm gần đây, cụm từ “chuyển đổi số” xuất hiện ngày càng nhiều trên báo chí,
truyền hình và trong các cuộc họp, hội nghị. Tuy nhiên, với nhiều người dân, đặc
biệt là ở vùng nông thôn hoặc người lớn tuổi, khái niệm này vẫn còn khá xa lạ,
thậm chí có phần “khó hiểu”. Vậy chuyển đổi số thực chất là gì? Và vì sao Đảng,
Nhà nước lại xác định đây là một chủ trương lớn, mang ý nghĩa lâu dài đối với sự
phát triển của đất nước?
Hiểu một cách
đơn giản, chuyển đổi số là việc đưa các hoạt động quen thuộc hằng ngày lên môi
trường số, tức là sử dụng điện thoại thông minh, máy tính, internet để thay thế
cho cách làm truyền thống. Ví dụ như trước đây, khi cần làm giấy tờ, người dân
phải đến cơ quan nhà nước, xếp hàng chờ đợi, đi lại nhiều lần. Nhưng nay, với
chuyển đổi số, nhiều thủ tục có thể thực hiện ngay tại nhà thông qua dịch vụ
công trực tuyến. Hay việc mua bán, trước kia phải ra chợ, nay chỉ cần vài thao
tác trên điện thoại là có thể đặt hàng và giao tận nơi.
Như vậy, chuyển
đổi số không phải là điều gì quá xa vời, mà chính là sự thay đổi cách chúng ta
sống, làm việc và giao tiếp mỗi ngày, theo hướng thuận tiện hơn, nhanh chóng
hơn và tiết kiệm hơn.
Chủ trương
lớn vì lợi ích của người dân
Chuyển đổi số
không phải là phong trào nhất thời, mà là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước,
nhằm xây dựng một xã hội hiện đại, minh bạch và phục vụ tốt hơn cho người dân.
Mục tiêu cuối cùng không phải là công nghệ, mà là nâng cao chất lượng cuộc sống
cho mọi tầng lớp nhân dân.
Khi chuyển đổi
số được triển khai hiệu quả, người dân sẽ là đối tượng hưởng lợi trực tiếp:
- Thủ tục hành
chính nhanh gọn hơn: Không cần đi lại nhiều lần, giảm thời gian chờ đợi.
- Tiếp cận
thông tin dễ dàng: Chỉ cần một chiếc điện thoại có internet là có thể cập nhật
tin tức, chính sách, kiến thức.
- Mua bán thuận
tiện: Nông sản, hàng hóa có thể bán qua mạng, mở rộng thị trường, tăng thu nhập.
- Chăm sóc sức
khỏe tốt hơn: Có thể khám bệnh từ xa, đặt lịch khám, lưu trữ hồ sơ sức khỏe điện
tử.
Đặc biệt,
trong bối cảnh dịch bệnh hoặc thiên tai, chuyển đổi số càng cho thấy vai trò
quan trọng khi giúp duy trì các hoạt động xã hội mà không cần tiếp xúc trực tiếp.
Không để ai
bị bỏ lại phía sau
Một trong những
điểm cốt lõi của chuyển đổi số tại Việt Nam là tinh thần “không để ai bị bỏ lại
phía sau”. Điều này có nghĩa là mọi người dân, dù ở thành thị hay nông thôn, dù
trẻ hay già, đều phải được tiếp cận và hưởng lợi từ chuyển đổi số.
Tuy nhiên,
trên thực tế, không phải ai cũng dễ dàng tiếp cận công nghệ. Nhiều người lớn tuổi
chưa quen sử dụng điện thoại thông minh; một số hộ dân ở vùng sâu, vùng xa còn
hạn chế về hạ tầng internet; hoặc có người e ngại, sợ “bấm nhầm” khi sử dụng
các ứng dụng.
Chính vì vậy,
để chuyển đổi số thành công, cần có sự chung tay của cả hệ thống chính trị và cộng
đồng xã hội:
- Chính quyền
cơ sở cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ số một
cách đơn giản, dễ hiểu.
- Đoàn thanh
niên, hội phụ nữ, các tổ chức đoàn thể có thể đóng vai trò “cầu nối”, hỗ trợ
người dân, đặc biệt là người cao tuổi, tiếp cận công nghệ.
- Gia đình,
con cháu cũng là lực lượng quan trọng, giúp ông bà, cha mẹ làm quen với điện
thoại thông minh, các ứng dụng cơ bản như gọi video, thanh toán điện tử, tra cứu
thông tin.
Chỉ khi mọi
người đều có thể sử dụng công nghệ một cách tự tin, chuyển đổi số mới thực sự
phát huy hiệu quả.
Chuyển đổi
số bắt đầu từ những điều nhỏ nhất
Nhiều người
nghĩ rằng chuyển đổi số là việc lớn, chỉ dành cho cơ quan, doanh nghiệp. Nhưng
thực tế, mỗi người dân đều có thể tham gia chuyển đổi số từ những việc rất đơn
giản, như:
- Sử dụng điện
thoại để tra cứu thông tin thay vì hỏi trực tiếp.
- Thanh toán
tiền điện, tiền nước qua ứng dụng ngân hàng hoặc ví điện tử.
- Đăng ký dịch
vụ công trực tuyến thay vì đến trực tiếp cơ quan.
- Bán hàng qua
mạng xã hội, sàn thương mại điện tử.
- Sử dụng các ứng
dụng học tập, chăm sóc sức khỏe.
Chỉ cần thay đổi
một chút thói quen, chúng ta đã góp phần vào quá trình chuyển đổi số chung của
xã hội.
Lợi ích lâu
dài cho tương lai
Chuyển đổi số
không chỉ mang lại tiện ích trước mắt mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển bền
vững trong tương lai. Khi mọi dữ liệu được số hóa, việc quản lý sẽ trở nên khoa
học hơn, minh bạch hơn, từ đó hạn chế tiêu cực, nâng cao hiệu quả hoạt động của
bộ máy nhà nước.
Đối với người
dân, việc làm quen với công nghệ cũng giúp nâng cao kỹ năng, mở ra nhiều cơ hội
mới trong học tập và việc làm. Đặc biệt, thế hệ trẻ sẽ có điều kiện phát huy
sáng tạo, hội nhập với thế giới.
Cùng nhau
hành động vì một xã hội số toàn diện
Chuyển đổi số
là xu thế tất yếu của thời đại. Tuy nhiên, để quá trình này diễn ra thành công,
không chỉ cần sự đầu tư về hạ tầng, công nghệ mà quan trọng hơn là sự đồng thuận
và tham gia của mỗi người dân.
Mỗi chúng ta
hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất, không ngại học hỏi cái mới, sẵn sàng thay đổi
thói quen cũ để thích nghi với môi trường số. Đồng thời, hãy quan tâm, hỗ trợ
những người xung quanh – đặc biệt là người lớn tuổi, người ít tiếp xúc với công
nghệ – để họ không bị “tụt lại phía sau”.
Bởi lẽ, chuyển
đổi số chỉ thực sự có ý nghĩa khi mọi người đều được hưởng lợi, khi không ai bị
bỏ lại phía sau trên hành trình phát triển.
“Chuyển đổi số:
Không để ai bị bỏ lại phía sau” không chỉ là một khẩu hiệu, mà là một mục tiêu
nhân văn, thể hiện rõ định hướng phát triển vì con người của Đảng và Nhà nước
ta. Khi công nghệ được đưa vào phục vụ đời sống một cách thiết thực, gần gũi, mỗi
người dân sẽ cảm nhận rõ ràng hơn những lợi ích mà chuyển đổi số mang lại.
Hãy cùng chung
tay, từ mỗi cá nhân, mỗi gia đình đến toàn xã hội, để xây dựng một Việt Nam số
– nơi mọi người đều được kết nối, được phục vụ và được phát triển một cách toàn
diện.
Tác giả: BBT