Tham dự buổi lễ có các đồng chí  Huỳnh Thị Thùy Dung - Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy – Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận thành ủy Đà Nẵng; Đoàn Ngọc Hùng Anh, TUV, Phó chủ tịch HĐND thành phố; Trần Anh Tuấn, TUV, Phó chủ tịch UBND thành phố; Lê Văn Dũng, Đại biểu quốc hội, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam; Lê Thị Bích Thuận TUV, Giám đốc Sở GDĐT – phụ trách đảng bộ xã Sơn Cẩm Hà; Đại biểu các sở, ngành của thành phố, đại biểu Sư đoàn bộ binh 2, Quân khu V, Trung đoàn 885, Ban chỉ huy phòng thủ khu vực 3 – Trà My. Các đồng chí nguyên là Bí thư, Phó Bí thư, Chủ tịch UBND huyện Tiên Phước qua các thời kỳ; các đồng chí nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Huyện ủy Khoá XVII đang sinh sống trên địa bàn huyện Tiên Phước cũ.

Về phía xã có Mẹ VNAH Nguyễn Thị Hiên, đại diện cho các Mẹ VNAH còn sống trên địa bàn xã, các đồng chí Trầm Quế Hương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã, Nguyễn Thị Thanh Thủy, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy; Phạm Việt Hậu, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã cùng các đồng chí trong Ban thường vụ đảng ủy, thường trực HDDND, UBND, UBMTTQVN xã; các đồng chí nguyên lãnh đạo các xã Tiên Sơn, Tiên Cẩm, Tiên Hà và Tiên Châu (cũ); Đại biểu các xã bạn Tiên Phước, Thạnh Bình, Lãnh Ngọc và xã Trà Vân đơn vị kết nghĩa với xã Sơn Cẩm Hà, cùng gần 200 đại biểu đại diện thân nhân gia đình đồng bào, đồng chí đã hy sinh trong các vụ thảm sát tại Sơn Cẩm Hà và đông đảo cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, giáo viên, đoàn viên thanh niên, các em học sinh và nhân dân xã.

Diễn văn lễ do đồng chí Phạm Việt Hậu, Phó Bí thư Đảng ủy, chủ tịch UBND xã trình bày đã ôn lại truyền thống đấu tranh cách mạng trung kiên của cán bộ chiến sĩ và nhân dân tại Sơn Cẩm Hà; Cách đây 70 năm, trong vòng 9 tháng đã có hơn 400 cán bộ, đảng viên trung kiên và những người yêu nước ở vùng đất Sơn Cẩm Hà bị sát hại. Đỉnh điểm là vụ thảm sát tập thể tại Hầm Heo Đồng Trại-Tiên Cẩm, Gò Vàng-Tiên Sơn vào đêm ngày 2/12/1955. Trước khi ra hàng, bọn Quốc dân đảng đã tổ chức lùng sục, bắt người của ta, dùng dây mây trói giật khuỷu tay từng người rồi nối người này với người kia thành một xâu dài từ 30 đến 40 người dẫn đến các Hầm Heo. Người đi trước bị chúng đạp xuống hầm, như vậy tất cả những người còn lại đều bị kéo theo. Chúng xô mỗi lần ba xâu người xuống hầm rồi nện đất, đá lấp hầm, dùng cọc tre vót nhọn thọc xuống trong tiếng thét dội lửa căm hờn của đồng chí, đồng bào: “Đả đảo bọn Quốc dân đảng khát máu”, “Hồ Chí Minh muôn năm!”, “Hồ Chí Minh muôn năm!”.

Mặc dù bọn Quốc dân Đảng đàn áp nhân dân vùng Chiến khu Sơn - Cẩm - Hà, nhưng chúng đã không khuất phục được ý chí đấu tranh kiên cường của cán bộ, đảng viên cũng như nhân dân tại đây. Những hy sinh, mất mát, đau thương trong vụ thảm sát Sơn - Cẩm - Hà đã thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh của quân và dân huyện nhà. Trong 21 năm chống Mỹ cứu nước, Tiên Phước trở thành “đất thánh” của Cách mạng Khu 5.

70 năm qua, đặc biệt là hơn 50 năm sau ngày hòa bình lập lại, Nhân dân Tiên Phước nói chung và các xã Sơn - Cẩm - Hà nói riêng phải gánh chịu những hậu quả nặng nề của chiến tranh. Phát huy truyền thống của quê hương anh hùng, cùng với đức tính cần cù, chịu khó, năng động và sáng tạo, Nhân dân Sơn Cẩm Hà đã đoàn kết vượt qua mọi khó khăn, thử thách; khai thác và sử dụng hiệu quả các tiềm năng, thế mạnh của địa phương để phát triển kinh tế, giảm nghèo và xây dựng đời sống mới.

Địa phương đã chủ động chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn theo hướng sản xuất hàng hóa; đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi; phát triển kinh tế vườn, kinh tế trang trại; khai thác tốt tiềm năng sẵn có để tạo giá trị bền vững. Kết cấu hạ tầng được quan tâm đầu tư, đặc biệt là hệ thống giao thông, điện lưới quốc gia và nhiều công trình công cộng khác, mở ra cho Sơn - Cẩm - Hà những triển vọng phát triển mới.

Phát biểu tại buổi lễ ông Nguyễn Bông, là con liệt sỹ Nguyễn Giá, hy sinh trong vụ thảm sát tại xã Sơn Cẩm Hà năm 1955 đã ôn lại những ngày tháng bi thương của vùng quê cách mạng Sơn Cẩm Hà, đồng thời bày tỏ sự tri ân sâu sắc đối với thế hệ cha anh đã ngã xuống vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, nguyện phát huy truyền thống quê hương anh hùng, chung tay xây dựng quê hương, đất nước giàu mạnh

Đại diện thế hệ trẻ xã nhà, chị Nguyễn Ngọc Bảo Trinh đã phát biểu ý kiến thể hiện tinh thần tiếp nối truyền thống và trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay đối với quê hương Sơn Cẩm Hà. Qua đó, khẳng định tuổi trẻ Sơn Cẩm Hà hôm nay xin nguyện tiếp bước các thế hệ cha anh, đoàn kết một lòng, phát huy truyền thống cách mạng vẻ vang, đem sức trẻ, trí tuệ, nhiệt huyết của mình cống hiến cho sự nghiệp xây dựng quê hương mới sau sáp nhập ngày càng phát triển, văn minh, nghĩa tình

Dự và phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Trần Anh Tuấn - Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng đã khẳng định một lần nữa tội ác tày trời của bọn Quốc dân đảng trong vụ thảm sát vô cùng man rợ tại Sơn Cẩm Hà; khẳng định tinh thần yêu nước, ý chí quật cường và lòng trung kiên trước kẻ thù của quân và dân Sơn Cẩm Hà nói riêng, huyện Tiên Phước nói chung trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc; ghi nhận những đổi thay trên quê hương Sơn Cẩm Hà sau 50 năm xây dựng và phát triển.

Tưởng niệm 70 năm ngày đồng bào, đồng chí hy sinh trong vụ thảm sát Sơn Cẩm Hà không chỉ là nghi thức tưởng nhớ, tri ân sự hy sinh, mất mát to lớn của đồng bào, đồng chí trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, mà còn là dịp để giáo dục truyền thống cách mạng, biểu dương tinh thần quật khởi, ý chí tiến công cách mạng, nhắc nhở các thế hệ hôm nay giữ gìn, phát huy truyền thống cách mạng và chung sức xây dựng xã Sơn Cẩm Hà ngày càng phát triển, thực hiện thắng lợi mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Huỳnh Thanh