Tháng Ba lại về trên những triền đồi xanh mướt của quê hương Tiên Phước (cũ), mang theo những ký ức thiêng liêng của một thời hào hùng. Trong dòng chảy lịch sử của vùng đất trung du thuộc tỉnh Quảng Nam (cũ), nay là xã Tiên Phước, thành phố Đà Nẵng; ngày 10 tháng 3 năm 1975 mãi mãi là dấu mốc không thể phai mờ; ngày quê hương Tiên Phước hoàn toàn được giải phóng. Đó không chỉ là ngày kết thúc những năm tháng chiến tranh khốc liệt mà còn là thời khắc mở ra một hành trình mới cho mảnh đất giàu truyền thống cách mạng.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng mỗi khi tháng 3 về, ký ức về những năm tháng chiến tranh vẫn như sống lại trong lòng nhiều người dân nơi đây. Những con đường làng, những cánh đồng, những triền đồi tưởng chừng bình yên hôm nay đã từng là nơi chứng kiến biết bao gian khổ, hy sinh của quân và dân Tiên Phước trong suốt những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Trong khói lửa chiến tranh, mảnh đất Tiên Phước đã trở thành căn cứ cách mạng vững chắc. Người dân nơi đây, từ những người nông dân chân đất đến các mẹ, các chị tảo tần, đều một lòng hướng về cách mạng. Có người trực tiếp cầm súng chiến đấu, có người âm thầm nuôi giấu cán bộ, tiếp tế lương thực, giữ vững hậu phương cho kháng chiến. Từng mái nhà, từng con đường, từng lũy tre làng đều gắn với những câu chuyện về lòng dũng cảm, sự hy sinh và niềm tin mãnh liệt vào ngày đất nước độc lập.

Rồi mùa Xuân năm 1975 đã đến, mùa Xuân của những bước tiến thần tốc và những chiến thắng vang dội trên khắp chiến trường miền Nam. Hòa trong khí thế ấy, quân và dân Tiên Phước đã vùng lên mạnh mẽ. Sau những ngày chiến đấu quyết liệt, đến ngày 10/3/1975, huyện Tiên Phước hoàn toàn được giải phóng. Lá cờ cách mạng tung bay trên khắp các làng quê, mang theo niềm vui vỡ òa của bao người dân sau bao năm chờ đợi.

Giải phóng Tiên Phước ngày 10/3/1975

Niềm vui ấy lan tỏa từ những mái nhà đơn sơ nơi thung lũng đến các triền đồi xa xôi. Người dân ùa ra đường, gặp nhau trong niềm xúc động nghẹn ngào. Có những giọt nước mắt của hạnh phúc, nhưng cũng có những giọt nước mắt lặng lẽ dành cho những người con của quê hương đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường. Sự hy sinh ấy đã góp phần làm nên thắng lợi chung của cả dân tộc, dẫn tới đại thắng mùa xuân năm 1975 và đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Sau ngày giải phóng, Tiên Phước bước vào chặng đường mới với muôn vàn khó khăn. Chiến tranh đã để lại những hậu quả nặng nề: làng mạc bị tàn phá, kinh tế nghèo nàn, đời sống nhân dân còn nhiều thiếu thốn. Nhưng với bản lĩnh và ý chí của một vùng đất anh hùng, Đảng bộ và nhân dân Tiên Phước đã bắt tay vào công cuộc tái thiết quê hương.

Những năm tháng ấy, người dân vừa lao động sản xuất, vừa khắc phục hậu quả chiến tranh. Những cánh đồng dần được khôi phục, những con đường mới được mở ra, trường học và trạm y tế từng bước được xây dựng. Từ những bước đi ban đầu đầy khó khăn, Tiên Phước dần thay da đổi thịt, trở thành một vùng quê trù phú với những vườn cây trái xanh tốt, những làng quê yên bình và cuộc sống ngày càng khởi sắc.

Theo thời gian, quê hương Tiên Phước ngày càng phát triển. Những con đường bê tông nối dài về tận thôn xóm, những công trình phúc lợi phục vụ đời sống nhân dân được xây dựng ngày càng nhiều. Tất cả những đổi thay ấy là kết quả của sự đoàn kết, nỗ lực không ngừng của các thế hệ cán bộ, đảng viên và Nhân dân địa phương trong suốt nhiều thập niên sau ngày giải phóng.

Đối với người dân Tiên Phước, những thay đổi ấy đôi khi mang theo cảm xúc bâng khuâng. Bởi mỗi tên gọi của xã, mỗi địa danh quen thuộc đều gắn với ký ức của nhiều thế hệ. Đó không chỉ là tên gọi hành chính mà còn là một phần của lịch sử, của văn hóa và tình cảm quê hương.

Thời gian qua, thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính cấp xã nhằm tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý, nhiều địa phương đã có sự điều chỉnh về địa giới, tên gọi và tổ chức bộ máy. Đây là bước đi cần thiết trong tiến trình phát triển chung của đất nước. Thế nhưng, dù có những thay đổi về địa giới hay tổ chức hành chính, thì truyền thống và ký ức lịch sử của vùng đất Tiên Phước vẫn còn nguyên vẹn. Ngày 10/3 lịch sử vẫn mãi là niềm tự hào chung của những người con quê hương, là dấu ấn không thể phai mờ trong hành trình phát triển của vùng đất này.

Mỗi dịp tháng Ba về, người dân Tiên Phước lại cùng nhau ôn lại truyền thống vẻ vang của quê hương, tưởng nhớ và tri ân những anh hùng liệt sĩ, những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Máu và mồ hôi của các thế hệ đi trước đã vun đắp nên hòa bình và cuộc sống hôm nay. Từ ký ức của ngày giải phóng, các thế hệ hôm nay càng thêm ý thức về trách nhiệm của mình đối với quê hương. Đó là trách nhiệm giữ gìn truyền thống, xây dựng quê hương ngày càng phát triển, để Tiên Phước không chỉ là vùng đất giàu truyền thống cách mạng mà còn là miền quê đáng sống, nơi người dân có cuộc sống ngày càng ấm no, hạnh phúc. Trong dòng chảy đổi thay của thời đại, ký ức về ngày 10/3 - ngày giải phóng huyện Tiên Phước vẫn vang vọng như một bản hùng ca và từ ký ức ấy, niềm tự hào và tình yêu quê hương tiếp tục được truyền lại cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính đã mở ra một chặng đường mới cho sự phát triển. Trên bản đồ, có thể một vài tên xã quen thuộc của Tiên Phước rồi sẽ dần nhường chỗ cho những tên gọi mới, những đơn vị hành chính mới phù hợp hơn với yêu cầu phát triển trong tương lai. Nhưng có những điều không bao giờ thay đổi. Đó là ký ức của những người đã gắn trọn đời trên mảnh đất này. Ở đâu đó trong những buổi chiều làng quê yên ả, người già vẫn gọi tên xã cũ của mình với tất cả sự thân thương. Những cái tên ấy gợi nhớ cả một thời tuổi trẻ, một thời chiến tranh gian khó, một thời bà con xóm làng đùm bọc nhau qua bao mùa mưa nắng. Mỗi địa danh không chỉ là một cái tên, mà là cả một phần đời, một phần lịch sử của biết bao con người.

Trong dòng chảy ký ức ấy, ngày 10 tháng 3 năm 1975, ngày giải phóng quê hương vẫn sẽ luôn được nhắc đến như một cột mốc thiêng liêng, trong trái tim của mỗi người con Tiên Phước, ngày 10/3 mãi mãi là niềm tự hào, của ký ức và của tình yêu quê hương bất tận.

Trầm Quế Hương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Sơn Cẩm Hà